Jeuk, branderigheid en onaangename afscheiding? Dit kunnen tekenen zijn van een vaginale schimmelinfectie: veel vrouwen krijgen hier minstens één keer in hun leven mee te maken. Hier vind je alles wat je moet weten over vaginale schimmelinfecties – van symptomen en oorzaken tot behandeling en preventie.
WAT IS EEN SCHIMMELINFECTIE?
Een vaginale schimmelinfectie, ook bekend als vaginale spruw of vaginale mycose, is een vorm van vaginale infectie die voornamelijk wordt veroorzaakt door de gist Candida albicans. Maar hoe komt de schimmel in de vagina terecht? In de meeste gevallen is de Candida-infectie al in de vagina aanwezig. Onder normale omstandigheden wordt de groei ervan beheerst door de gezonde vaginale flora, met name door melkzuurbacteriën. Als dit evenwicht wordt verstoord, kan de schimmel zich vermenigvuldigen en een infectie veroorzaken.
HOE ZIET SCHADELIJKE SCHIMMEL ERUIT?
Vaginale schimmelinfecties kunnen zich op verschillende manieren uiten. Niet alle symptomen hoeven bij jou op te treden, en sommige overlappen met andere aandoeningen, zoals een bacteriële infectie. Bij aanhoudende of ernstige klachten is het verstandig een arts te raadplegen voor de juiste diagnose.
SYMPTOMEN VAN VAGINALE SCHIMMEL
Denk je dat je last hebt van een vaginale schimmelinfectie? In tegenstelling tot andere seksueel overdraagbare aandoeningen kan een vaginale schimmelinfectie relatief eenvoudig worden vastgesteld op basis van enkele symptomen. De meest voorkomende symptomen van een vaginale schimmelinfectie zijn:
- Witte afscheiding: deze lijkt een beetje op cottage cheese, is meestal dik en klonterig, maar kan ook dun en waterig zijn.
- Onaangename geur: de geur is vrij mild, niet visachtig. Het kan een lichte gist- of broodgeur hebben of zuur zijn.
- Jeuk: auw! Dit is vaak het meest irritante symptoom van een vaginale schimmelinfectie. De intensiteit varieert van mild tot extreem en kan de vulva, vaginale opening en het anale gebied beïnvloeden.
- Pijn bij het plassen: vaak voel je bij elke druppel het ongemak, vooral aan het begin en einde van je toiletbezoek.
- Roodheid en zwelling: huidirritatie rondom de vulva en vaginawanden kan een strak of drukkend gevoel geven. In sommige gevallen kan er zichtbare zwelling van de buitenste schaamlippen zijn.
- Pijn tijdens seks: medisch spreekt men van dyspareunie bij penetratie. De pijn kan optreden tijdens penetratie of intensere bewegingen.
- Knobbeltjes op de huid: bij een vaginale schimmelinfectie kunnen zich kleine, rode knobbeltjes rondom de vulva ontwikkelen. Deze kunnen jeuken of pijn veroorzaken en soms ontstaat er zelfs een met pus gevulde blaar.
- Witte afzettingen op het vaginale slijmvlies: een dunne laag witachtige afzettingen bedekt de onderliggende ontsteking.
HOE KRIJG JE EEN VAGINALE SCHIMMELINFECTIE?
Je weet wellicht al dat we de veroorzaker van een vaginale schimmelinfectie, de gist Candida albicans, meestal al gewoon bij ons hebben. Een gezonde vaginale flora houdt deze gist echter in toom, zodat we geen last krijgen van een infectie. Hoe ontstaat een vaginale schimmelinfectie dan? Ook al zeggen mensen vaak dat je een schimmelinfectie ‘oppikt’, meestal zijn het deze factoren die je vaginale flora uit balans brengen en de groei van gisten stimuleren:
SCHIMMELINFECTIE DOOR STRESS
Stress is helaas een echte spelbreker voor ons immuunsysteem. Wanneer we voortdurend druk bezig zijn, kan dat ons immuunsysteem verzwakken, waardoor Candida vrij spel krijgt.
VAGINALE GISTINFECTIE DOOR ANTIBIOTICA
Antibiotica zijn als een grootschalige offensief in de bacteriewereld. Ze pakken de schadelijke bacteriën aan, maar helaas verdwijnen ook de goede bacteriën. Dit kan de balans in je vagina verstoren.
VAGINALE SCHIMMELINFECTIE DOOR HORMONEN
Ook hormonen spelen een rol, of het nu tijdens de puberteit, zwangerschap of de overgang is. Deze veranderingen kunnen je vagina flink van streek maken.
- Puberteit: een toename van oestrogenen zorgt voor veranderingen in de vaginale flora. De vagina wordt zuurder, wat eigenlijk een goede zaak is, maar de aanpassing kan tijdelijk het risico op schimmelinfecties verhogen.
- Zwangerschap: verhoogde oestrogeenniveaus en veranderingen in het immuunsysteem kunnen de vaginale flora uit balans brengen. Bovendien stijgt het glycogeengehalte in de vagina, waardoor schimmels meer voeding krijgen.
- Menopauze: ook een lager oestrogeenniveau maakt schimmelinfecties in de vagina waarschijnlijker. Het zorgt namelijk voor een verandering van de pH-waarde in de vagina. De vaginawand wordt dunner en droger, wat de vatbaarheid voor infecties kan vergroten.
VAGINALE SCHIMMEL DOOR DIABETES
Verhoogde bloedsuiker is een feestmaaltijd voor schimmels. Ze gedijen uitstekend in een zoete omgeving en vermeerderen zich daar graag.
KLEDING TEGEN SCHIMMEL IN DE VAGINA
Ook jouw garderobe kan een rol spelen. Strakke, niet-ademende onderkleding creëert een warm, vochtig klimaat – iets waar schimmels dol op zijn. Laat dus je intieme zone af en toe ademen!
SCHIMMEL BIJ EEN ZWAK IMMUUNSYSTEEM
Tenslotte: een verzwakt immuunsysteem door ziekte of medicatie is een uitnodiging voor ongewenste schimmels.
IS VAGINALE SCHIMMEL BESMETTELIJK?
Vaginale schimmelinfecties worden doorgaans niet als typische seksueel overdraagbare aandoeningen beschouwd. Toch kan het in zeldzame gevallen via seksueel contact worden overgedragen. Mannen kunnen de schimmel op hun eikel dragen zonder symptomen te vertonen en hem zo aan hun partner doorgeven. Ook de overdracht van vrouw op vrouw is mogelijk. Voorkom vooral het zogenaamde ‘pingpong-effect’, oftewel herhaalde kruisbesmetting, maar daarover later meer…
HOE LANG DUURT EEN SCHIMMELINFECTIE?
Hoe lang een vaginale schimmelinfectie aanhoudt, is niet altijd te zeggen. Bij een snelle en juiste behandeling kunnen de symptomen binnen drie tot zeven dagen verdwijnen. Zonder behandeling kan de infectie echter weken of zelfs maanden duren. Soms kunnen er terugkerende infecties optreden, vooral als de oorzaak niet wordt weggenomen.
SEKS BIJ EEN SCHIMMELINFECTIE?
Het is meestal aan te raden om seks te vermijden tijdens een schimmelinfectie – en hier is waarom:
- Seks kan niet alleen ongemakkelijk of pijnlijk zijn, maar ook de genezing vertragen en mogelijk jouw partner infecteren.
- Geslachtsgemeenschap kan de pH-waarde en milieu van de vagina verstoren, wat een groei van schimmels kan bevorderen.
Wil je toch seks hebben terwijl je een schimmelinfectie hebt (omdat we allemaal verschillend zijn en jij er wellicht zin in hebt), hier een paar handige tips:
- Gebruik condooms of femidomen. Maar let op en lees de bijsluiter: sommige geneesmiddelen tegen schimmels kunnen condooms beschadigen en hun beschermende werking verminderen.
- Na de behandeling moeten seksspeeltjes grondig gereinigd worden om een nieuwe infectie te voorkomen.
- Bij terugkerende infecties kan het noodzakelijk zijn, dat beide partners worden onderzocht en behandeld (denk aan ping-pong).
BEHANDELING VAN VAGINALE SCHIMMEL: WAT KUN JE ERAAN DOEN?
Een vaginale schimmel wordt meestal behandeld met antimycotische medicijnen. Deze beperken de infectie en voorkomen dat de schimmel zich verspreidt. Middelen zijn verkrijgbaar als crèmes, tablets of zetpillen. Veelgebruikte actieve bestanddelen zijn clotrimazol, miconazol of fluconazol. Afhankelijk van het middel duurt de behandeling één tot zeven dagen. De meeste geneesmiddelen tegen vaginale schimmel zijn zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek. Als de symptomen blijven aanhouden of niet verdwijnen na de behandeling, dan moet je een arts raadplegen!
HUISMIDDELTJES TEGEN VAGINALE SCHIMMEL
Er zijn veel huismiddeltjes die zogenaamd helpen tegen vaginale schimmel, maar vermijd deze liever. De vaak geprezen huismiddeltjes, zoals yoghurt, knoflook of tea tree olie, kunnen de gevoelige vaginale flora verder verstoren en zelfs verergeren. Bij twijfel kun je het beste kiezen voor bewezen medische behandelingen. Je hebt al genoeg aan je hoofd met een schimmelinfectie – maak het jezelf niet moeilijker.
HOE LANG DUURT EEN SCHIMMELINFECTIE ZONDER BEHANDELING?
Zonder behandeling kan een vaginale schimmelinfectie enkele weken of zelfs maanden duren. Soms geneest de infectie vanzelf, maar dat is uitzonderlijk. Een onbehandelde infectie kan niet alleen erg ongemakkelijk zijn, maar ook tot complicaties leiden. Doe dit jezelf niet aan. Ook al is het eerst ongemakkelijk, ga naar de apotheker of arts.
VAGINALE SCHIMMEL TIJDENS DE ZWANGERSCHAP
Tijdens de zwangerschap komen vaginale schimmelinfecties vaker voor, omdat de hormonale veranderingen de groei van schimmels stimuleren. Een behandeling is essentieel, omdat een onbehandelde infectie in zeldzame gevallen tot vroeggeboortes kan leiden. De behandeling gebeurt meestal met lokale antischimmelmiddelen die geschikt zijn voor zwangere vrouwen.
VAGINALE SCHIMMEL TIJDENS HET BORSTVOEDEN
Vrouwen die borstvoeding geven, kunnen ook vatbaarder zijn voor vaginale schimmelinfecties. De behandeling is vergelijkbaar met die tijdens de zwangerschap. Moeders die borstvoeding geven, moeten echter altijd hun arts raadplegen om er zeker van te zijn dat de medicijnen die ze gebruiken, verenigbaar zijn met borstvoeding.
VOORKOM VAGINALE SCHIMMEL
Voorkomen is beter dan genezen – je kunt het risico op een vaginale schimmel aanzienlijk verlagen. We hebben de belangrijkste tips voor je verzameld.
GEEN OVERMATIGE INTIEME HYGIËNE
Minder is vaak meer! Te veel wassen of het gebruik van intiemsprays kan de natuurlijke vaginale flora verstoren. Warm water en indien nodig een milde, pH-neutrale waslotion is vaak al voldoende.
DE JUISTE KLEDING
Luchtige, niet te strakke onderkleding gemaakt van natuurlijke vezels zoals katoen of viscose laat je vagina ademen. Vermijd om vochtige badmode of natte sportkleding lange tijd te dragen als je gevoelig bent voor vaginale schimmel.
GOED AFVEGEN: TOILETHYGIËNE
Veeg na toiletgebruik altijd van voor naar achteren om te voorkomen dat darmbacteriën in de vagina terechtkomen. Dit kan ook eenvoudig blaasontstekingen voorkomen.
GESCHIKTE HYGIËNEARTIKELEN
Gebruik ongeparfumeerde tampons of maandverbanden zonder plastic omhulsel en ververs ze regelmatig. Menstruatiecups kunnen een goed alternatief zijn, omdat ze de natuurlijke omgeving van de vagina minder beïnvloeden.
WAS KLEDING HEET
Wil je schimmelsporen doden? Was dan op hoge temperatuur. Je ondergoed kan het 60-graden-wasprogramma in.
BEHANDEL JE PARTNER OOK
Bij terugkerende infecties kan het zinvol zijn om ook je partner te behandelen, zelfs als hij of zij geen symptomen vertoont. Anders speel je schimmel-pingpong. Dat betekent dat je elkaar steeds opnieuw besmet.
CONCLUSIE: VERVELEND, MAAR GOED TE BEHANDELEN
Een vaginale schimmel is een veelvoorkomende, maar onaangename infectie. Met de juiste kennis over oorzaken, symptomen en behandelingsmogelijkheden kun je er echter goed mee omgaan. Het is belangrijk bij een vermoeden van een infectie niet te aarzelen en naar de dokter gaan. Met de juiste behandeling en preventieve maatregelen kun je snel klachtenvrij zijn en toekomstige infecties voorkomen.
